
UNgangezwe Lakhe, iNkosi uMisuzulu kaZwelithini, ukhipha isexwayiso esiqinile ezigebengwini ezisemalungwini omphakathi eziqhubeka nokusika uthango zebe izigxobo zokubiyela i-Ezemvelo KZN Wildlife’s (Ezemvelo) Game Reserves.
NgoLwesine mhla ziyi-18 kuNtulikazi wezi-2024, oNgangezwe Lakhe, iNkosi uMisuzulu, ube nomhlanagno nethimba le-Ezemvelo eliholwa yi-CEO yakwa-Ezemvelo, uMnu. Sihle Mkhize. Umhlangano ubusesigodlweni seSilo oPhongolo. Inhloso yalo mhlangano, phakathi kokunye, bekuwukwazisa iNgonyama uMisuzulu kaZwelithini ngentuthuko esanda kuqala u-Ezemvelo.
Ngesikhathi ethula inkulumo yakhe, isikhulu esiphezulu se-Ezemvelo, uMnu. Mkhize, ukhulume ngalezi zindaba ezilandelayo:
1. Imithethonqubo kanye Nezinqubo: Ukulawula imvume yokwamukela nokuba nezikhumba zezilwane Ezisengozini noma Ezivikelekile (TOPS). Uqinisekise iSilo ukuthi zonke izimvume zezikhumba ezinikezwe zona ziyasebenza futhi ziyahambisana. INkosi yanikezwa amakhophi azo zonke izimvume zayo.
2. Imizamo Yokongiwa Kwemvelo: Naphezu kwezinselelo zezimali, i-Ezemvelo KZN Wildlife ikwazile ukukhulisa indawo yokongiwa kwemvelo esifundazweni. UMnu. Mkhize welule ukubonga ngokwesekwa okuqhubekayo okutholwe kwiSilo ekusekeleni igunya le-Ezemvelo KZN Wildlife.
3. Inkinga Yokuzingelwa Kobhejane: Izigameko zokuzingela ngokungemthetho kobhejane e-KZN seziphezulu ngendlela eshaqisayo. Ukungenelela okunamandla kwenziwe, njengokuthi:
– Ukwandisa Ukuthunyelwa Kwe-Field Ranger ukuze kuthuthukiswe imizamo yokugada nokuvikela.
– Ukuqasha Olayini Bocingo abavela emiphakathini yendawo ukuthi bagade uthango oluzungezayo nsuku zonke, bahlonze futhi balungise ukuphulwa okungenzeka.
– Ukwakha Uthango Olusha Oluhlakaniphile e-Hluhluwe iMfolozi Park (HiP) ukuze kuqiniswe ezokuphepha.
– Ukufaka ama- Trackers kuzo zonke izimoto ze-Ezemvelo ukuze kuthuthukiswe amakhono okuqapha kanye nokusabela ngokushesha.
UMnu Mkhize ugcizelele ukuthi naphezu kwalokhu kungenelela, ukuzingela kobhejane kwaqhubeka. Ngenxa yalokho, i-Ezemvelo yasebenzisa uhlelo lokungqindwa kobhejane ngo-Ephreli 2024, oluvimbele kakhulu izigameko zokuzingela ngokungemthetho. Selokhu kwaqala ukukhishwa kwezimpondo, isilinganiso sanyanga zonke sezigameko zokuzingelwa kobhejane sehlile sisuka ku-30-40 saya cishe kweziyisihlanu ngoMeyi, Juni, noJulayi.
Ukwengeza, uMnu. Mkhize wazise iSilo ukuthi i-Ezemvelo ibhekene nezinselelo ezingaphezu kokuzingelwa kobhejane, okuhlanganisa nezigebengu emiphakathini engomakhelwane ezeba izinto zocingo nezigxobo. Esephetha uMnuz Mkhize unxuse iSilo ukuthi sikhiphe isexwayiso ngalezi zigameko ezingamukelekile ezithinta ukusebenza kahle kwezinhlobonhlobo zezinto eziphilayo kanye nokuphathwa kwemvelo esifundazweni.
INkosi uMisuzulu iphawule ngokukhathazeka ngokuthi abanye abantu balimaza ingqalasizinda yezindawo zokulondoloza izilwane eNingizimu Afrika okuhlanganisa neHluhluwe iMfolozi Park (HiP). Uthe izenzo ezinjalo azigcini nje ngokubukela phansi ubuqotho balezi ziqiwi ezinomlando, ezinye ezifana ne-HiP ezazivame ukuba yindawo ekwakuzingela kuyo iNkosi uShaka’, kodwa futhi zibeka engcupheni enkulu kubantu abangenacala abahlala eduze kwalesi siqiwu esiyingqayizivele.
“Njengabagcini baleli gugu elicebile, kuwumthwalo wethu ohlangene ukulondoloza nokuvikela le ngcebo yemvelo. Iziqiwi azizona nje izingxenye zomhlaba kodwa ukuziqhenya kwesizwe samaZulu, ifa esinikezwe okhokho bethu. Umlando wethu uhlotshiswe ngezindaba zendlela okhokho bethu ababephila ngayo ngokuvumelana nezilwane zasendle ezihlobisa umhlaba wethu. Nginxusa nonke ukuthi nihloniphe leli fa ngokusebenza ngokubambisana nabaphathi balezi ziqiwi. Ake siqinisekise ukuthi lezi zindawo ezingcwele zihlala ziphephile futhi zivikelekile, zikhuthaza indawo lapho kokubili abantu nezilwane zasendle zingachuma khona ngokuhloniphana nangokuhlalisana. Ngokwenza kanjalo, asigcini nje ngokuvikela amagugu ethu kodwa futhi siqinisekisa ukuthi izizukulwane ezizayo zizodla ifa lokuziqhenya nobuhle bemvelo esibujabulele”, kusho iNkosi uMisuzulu.
Inkosi uMisuzulu inxuse bonke abaholi bendabuko ukuthi bathathele izinyathelo ezinqala labo abacekela phansi futhi bacekele phansi ingqalasizinda eyigugu ephethwe nguEzemvelo.

