17 kuMfumfu 2025
I-Ezemvelo KZN Wildlife (Ezemvelo) yazisiwe ngokungenelela okuhleliwe kokuphathwa kwezilwane zasendle, okuhlelwe yi-Hibiscus Retirement Village kanye nabanye ababambiqhaza. Akusona isinyathelo se-Ezemvelo. Yonke imibuzo yolwazi oluthile mayelana nalo mcimbi kufanele iqondiswe kubahleli.
Ngenxa yentshisekelo yomphakathi, u-Ezemvelo ufisa ukunikeza umongo oyiqiniso olandelayo ngokusekelwe emthethweni wamanje Wokongiwa Kwesifundazwe. Izinkawu ze-Vervet zihlukaniswa njengezilwane ezincelisayo futhi zingaphansi kwezidingo njengoba zibekwe eSahlukweni Sezilwane Ezincelisayo se-Natal Nature Conservation Ordinance, No. 15 ka-1974. Ngakho-ke, ayikho imvume edingekayo ku-Ezemvelo yokuzingela, ukudubula, noma ukuthumba i-Vervet Monkey endaweni yomuntu siqu.
Umthetho, nokho, uthi noma iyiphi inkawu ebanjiwe angeke ithuthwe noma idedelwe iye endle ngaphandle kwemvume evela ku-Ezemvelo. Ukugcinwa kwezinkawu ze-Vervet ekuthunjweni, nokho, kungaphansi kwezidingo ezivunyelwe kanye nokubambelela ku-Provincial Primate Norms and Standards. I-Ezemvelo iyakuvuma ukwanda kwezingxabano zabantu nezinkawu esifundazweni. Isizathu esiyinhloko salokhu kungqubuzana ukuphathwa kabi kwemfucuza, okunikeza umthombo wokudla ongenamkhawulo futhi ofinyeleleka kalula walezi zilwane ezihlakaniphile.
I-Ezemvelo Animal Scientist: Izilwane Ezincelisayo Nezinyoni, u-Brent Coverdale, ugqamise umthelela omubi wezempilo wemfucuza yabantu ezilwaneni ezifuywayo. “Ezinye izincwadi ziphawula umthelela wokudla okugayiwe kanye noshukela ongewona owemvelo ezinkambini. ENingizimu Afrika, ukudla okucutshungulwe kakhulu kwabantu kanye nemfucuza ekhiqizwayo kuholela ezinkingeni zokuzala ngaphakathi kwe-Vervet Monkeys, futhi isifo sikashukela soHlobo lwe-II sesiqala ukuqoshwa ku-Chacma Baboons.” Ukuphazamiseka ngaphakathi kwezinhlelo zemvelo kubangele ukuthi ama-vervets afune lokhu kudla okunoshukela omningi ngesikhathi esifanayo elahlekelwa noma yikuphi ukwesaba komuntu.
UCoverdale uqhube wathi. “Lolu shintsho lokudla, oluhlanganiswe nobuhlakani bezinhlobo zezilwane kanye nekhono lokusebenzisa izindawo endaweni ezungezile, yingakho ukulawulwa kwemfucuza ngendlela efanele kubaluleke kakhulu ekwehliseni ukungqubuzana.”
I-Ezemvelo KZN Wildlife iyaqhubeka nokweluleka ngokuthi isixazululo esisebenza kahle kakhulu, sesikhathi eside sokungqubuzana kwabantu nezilwane zasendle ukuvikela nokuphathwa kwemfucuza ukuze kususwe lo mthombo wokudla okwenziwayo.
